Thị trường vàng tiếp tục thể hiện khả năng phục hồi đáng chú ý. Sau đợt tăng giá mạnh mẽ vào tháng 1, kim loại quý này đã thử thách kỳ vọng về sự điều chỉnh sâu, mà lịch sử thường chứng minh là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, đây là lần thứ năm trong những năm gần đây vàng vượt qua nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng, mở ra triển vọng rằng giá vàng sắp định giá ở mức cao hơn nhiều so với quá khứ.
Chu kỳ tâm lý thị trường và những bài học lịch sử
Trong suốt khoảng 25 năm qua, vàng thường tuân theo một mô hình thị trường quen thuộc: xuất phát từ mức thấp khi nhà đầu tư mất hứng thú, rồi dần dần quay trở lại, hấp dẫn các nhà giao dịch quay lại, từ đó kích hoạt một đợt tăng giá gia tốc. Giai đoạn này thường kết thúc bằng cơn sốt tìm kiếm lợi nhuận từ đám đông, đẩy vàng đến những mức quá mua bất bình thường, tiếp theo là những đợt bán tháo mạnh.
Những chu kỳ kỹ thuật này chủ yếu bị chi phối bởi sự thay đổi cảm nhận thị trường. Những biến động cảm xúc cực đoan—giữa sự tham lam và sợ hãi—tạo nên những chuyển động giá lớn. Vì vậy, mức độ quá mua càng cực đoan tại đỉnh giá vàng, thì việc điều chỉnh xuống để cân bằng lại cảm nhận thường càng lớn và nhanh. Tình huống vào cuối tháng 1 đã gây lo ngại chính đáng.
Vàng vừa tăng 37,1% trong chỉ 2,8 tháng, một cơn sốt đầu cơ mà nhiều chuyên gia đã cảnh báo. Điều này đưa chu kỳ tăng giá của vàng đến mức kỷ lục 196,4% trong 27,8 tháng mà không có bất kỳ sự điều chỉnh nào trên 10%. Đây là chu kỳ tăng lớn nhất từ trước đến nay tính theo đồng đô la Mỹ (từ năm 1971 khi đồng đô la tách rời tiêu chuẩn vàng). Mức tăng theo kiểu bong bóng này đã khiến vàng trở nên cực kỳ quá mua.
Vào ngày 28 tháng 1, vàng đạt mức cao 43,4% so với đường trung bình động 200 ngày. Đây là mức quá mua cực đoan nhất trong 45,9 năm, quay trở lại tháng 3 năm 1980! Những dấu hiệu tham lam cực đoan như vậy chắc chắn báo hiệu cần phải có một đợt điều chỉnh lớn và nhanh. Việc phân tích 25 đợt tăng giá chu kỳ lớn nhất của vàng cho thấy năm đợt lớn tiếp theo sau đó đã trải qua những đợt bán tháo trung bình 26,3% trong chỉ 2,5 tháng. Mở rộng ra mười đợt lớn nhất thì con số này là 20,8% trong 2,1 tháng. Nửa thế kỷ lịch sử vàng chỉ ra rằng nó gần như chắc chắn sẽ phải đối mặt với một sự điều chỉnh 20% đến 25%.
Thách thức từ bán tháo mạnh nhưng sức sống bất ngờ
Đúng như dự báo, bán tháo bắt đầu mạnh mẽ vào tháng 2. Vàng rơi 10,3% chỉ trong một ngày (30 tháng 1), trở thành mức sụt giảm hàng ngày thứ ba tệ nhất kể từ 1971 tính theo đô la Mỹ. Ngày giao dịch tiếp theo, vàng lại lao xuống 3,4%, khiến tổng mức sụt giảm hai ngày lên tới 13,3%. Những tổn thất khổng lồ như vậy buộc vàng phải phục hồi, và thực tế nó tăng 6,0% vào ngày thứ ba. Những đợt bán tháo nghiêm trọng luôn mang tính biến động cao.
Nhưng thay vì tiếp tục sụt giảm sau khi ổn định một chút, vàng đáng ngạc nhiên lại tiếp tục tăng trong tháng 2. Nó tăng 12,5% vào cuối tháng, chỉ còn thấp hơn 2,5% so với đỉnh tháng 1. Và sự phục hồi này diễn ra trước khi xung đột giữa Trump và Iran bùng phát. Ngay ngày giao dịch đầu tiên sau khi xung đột xảy ra, vàng tăng 1,5%, mang tổng mức phục hồi lên 14,2% chỉ trong 0,9 tháng. Vàng gần như đã quay trở lại đỉnh giá.
Tuy nhiên, mặc dù xung đột toàn cầu có những hàm ý kinh tế lớn, vàng lại bắt đầu bán tháo trở lại. Tháng 3 chứng kiến một đợt bán tháo dữ dội 14,9% trong tám ngày giao dịch. Tình trạng này được quy cho bán tháo từ các ngân hàng trung ương, điều này sau được xác nhận khi Thổ Nhĩ Kỳ giải phóng 9,5% tổng dự trữ vàng. Các quốc gia xung quanh Vịnh Ba Tư cũng như những nước phụ thuộc vào sản xuất dầu khí khổng lồ của khu vực đã báo cáo bán vàng chính thức để tài trợ cho những nỗ lực hạn chế tác động của cuộc chiến lên nền kinh tế và tiền tệ của họ. Vàng sụt giảm 17,7% trong tháng 3, nhưng đây không phải là mức sụt giảm như các chu kỳ trước đó dự báo.
Tổng mức sụt giảm từ đỉnh tháng 1 đến cuối tháng 3 là 18,6% trong 1,8 tháng, tiến gần hơn đến mức trung bình 20,8% trong 2,1 tháng của mười đợt tăng giá chu kỳ lớn nhất. Mặc dù nhẹ hơn so với tiền lệ, nhưng đợt bán tháo này có vẻ đủ để cân bằng lại cảm nhận thị trường. Đáng chú ý, sau khi mức quá mua giảm còn 7,4% so với đường trung bình động 200 ngày—mức thấp nhất trong 14,3 tháng—vàng lại bắt đầu ổn định ở mức cao.
Sự kiên cường này tiêu biểu cho một xu hướng thú vị: đây đã là lần thứ năm trong những năm gần đây, sau những đỉnh quá mua cực đoan, vàng không sụt giảm mạnh mà lại dồn tụ ở mức cao. Quá trình này cân bằng cảm nhận thị trường chậm hơn nhưng vẫn hiệu quả. Bốn lần trước đây trong chu kỳ tăng giá kỷ lục gần đây, những đợt quá mua cực đoan đều được theo sau bởi sự dồn tụ ở mức cao thay vì sụt giảm mạnh. Hành động dồn tụ ở mức cao ngày nay của vàng có vẻ tương tự, với vàng vẫn giữ sức mạnh.
Định giá lại vàng: Xu hướng thay đổi dài hạn
Tất cả những dấu hiệu này cùng nhau chỉ ra rằng vàng đang trong quá trình định giá lại thành một chế độ giá cao hơn nhiều trong tương lai. Nếu xu hướng này được xác nhận, đó sẽ là một tín hiệu cực kỳ tích cực cho các công ty khai thác vàng. Sự thay đổi này phản ánh một sự thay đổi cơ bản trong cách thị trường định giá kim loại quý nhất trên thế giới, mở ra những cơ hội đầu tư dài hạn mới cho các nhà đầu tư.