Quý I năm 2026 ghi nhận những con số kinh doanh ấn tượng nhất trong lịch sử ngành khai thác vàng. Các công ty khai thác vàng cỡ vừa và nhỏ vừa hoàn thành quý có lợi nhuận tốt nhất từ trước đến nay, vượt xa hiệu suất của các ông lớn ngành. Dù giá vàng đạt mức kỷ lục, nhưng cổ phiếu vàng lại được giao dịch ở định giá cực kỳ thấp, cho thấy tiềm năng tăng giá vẫn còn rất lớn trên thị trường kim loại quý thế giới.
Quỹ ETF GDXJ và vai trò định hướng thị trường
Tiêu chuẩn đánh giá chính cho nhóm cổ phiếu khai thác vàng cỡ vừa là quỹ VanEck Junior Gold Miners ETF (GDXJ). Với tài sản ròng khoảng 8,2 tỷ USD vào giữa tuần, đây là quỹ ETF vàng lớn thứ hai toàn cầu, chỉ sau GDX. Mặc dù tên gọi có phần gây hiểu nhầm, GDXJ thực chất là quỹ tập trung vào các công ty khai thác vàng cỡ vừa, với trọng số của các công ty nhỏ tương đối thấp hơn.
Cách phân loại các công ty khai thác vàng dựa trên sản lượng hàng năm. Công ty nhỏ sản xuất dưới 300.000 ounce, cỡ vừa từ 300.000 đến 1 triệu ounce, công ty lớn trên 1 triệu ounce, và các ông lớn vượt 2 triệu ounce mỗi năm. Trong các quý gần đây, những ngưỡng này tương đương với dưới 75.000, từ 75.000 đến 250.000, trên 250.000, và trên 500.000 ounce. Hiện tại, chỉ 5 trong 25 vị trí hàng đầu của GDXJ là các công ty nhỏ thực sự.
Kết quả kinh doanh kỷ lục của quý I năm 2026
Các công ty khai thác vàng trong GDXJ cung cấp một sự kết hợp độc đáo giữa sản lượng khai thác đa dạng ở quy mô đáng kể, tiềm năng tăng trưởng sản lượng xuất sắc, và vốn hóa thị trường nhỏ hơn mở ra cơ hội lợi nhuận vượt trội. Các công ty cỡ vừa ít rủi ro hơn các công ty nhỏ, đồng thời khuếch đại những đợt tăng giá vàng mạnh hơn so với các ông lớn ngành.
Quý I năm 2026 đầy biến động cho GDXJ, nhưng cuối cùng quỹ vẫn đạt mức tăng 5,5%. Suốt tháng Giêng, GDXJ tăng vọt 32,2%, lập ra 11 mức giá cao nhất lịch sử chỉ trong 18 phiên giao dịch! Khi giá vàng tăng theo kiểu suy đoán, các nhà đầu cơ kéo nhau đổ vào cổ phiếu của các công ty khai thác nhỏ hơn. Tuy nhiên, khi vàng sụt giảm mạnh 10,3% trong một phiên giao dịch (lỗ lớn thứ ba kể từ 1971), GDX lao dốc theo. Các công ty cỡ vừa rơi 13,6% trong ngày hôm đó, mở rộng tổn thất hai ngày lên 17,5% vào cuối tháng Giêng! Đến đầu tháng Hai, mức sụt giảm kéo dài thêm 19,4%, tương xứng với lỗ 10,8% của vàng. Nhưng khi kim loại này phục hồi trong tháng Hai, GDXJ bật tăng 28,9% vào cuối tháng, lập thêm hai mức giá cao nhất! Sau đó, các xung đột quốc tế kéo theo việc các ngân hàng trung ương bán vàng mạnh tay vào tháng Ba.
GDX sụp đổ thêm 32,9% trong vài tuần đầu cuối tháng Ba, chìm sâu dưới mức thấp ban đầu của tháng Hai. Từ đó, quỹ phục hồi mạnh 14,6% vào cuối quý. Bất chấp tất cả biến động của quý I, GDXJ ghi nhận mức giá trung bình kỷ lục là 130,61 USD vào cuối quý, tăng 159% so với cùng kỳ năm trước! Liệu những cơ sở kinh doanh có thể biện minh cho những mức tăng giá khổng lồ như vậy không? Kết quả quý I chứng minh rằng chúng không chỉ hoàn toàn hợp lý, mà còn vẫn quá thấp!
Phân tích chi tiết dữ liệu tài chính và hoạt động
Trong 40 quý liên tiếp, các kết quả kinh doanh và tài chính từ 25 cổ phiếu thành phần hàng đầu của GDXJ đã được phân tích kỹ lưỡng. Phần lớn là các công ty cỡ vừa, chúng hiện chiếm 65,7% tổng trọng số của quỹ này. Dù phân tích báo cáo hàng quý là công việc nặng nề, nhưng hiểu rõ những số liệu cơ bản mới nhất của các công ty khai thác vàng nhỏ giúp xuyên thủng được những mây mù cảm xúc phủ lên ngành này. Nghiên cứu này là vô cùng cần thiết.
Với giá vàng trung bình quý I tăng vọt 70% so với năm trước, đạt mức kỷ lục 4.873 USD mỗi ounce, kết quả của các công ty khai thác vàng nhỏ hẳn phải ấn tượng và phá vỡ mọi kỷ lục. Và thực tế, chúng đã vượt xa mọi kỳ vọng. Từ đầu tháng Tư, trước khi bất kỳ kết quả nào được công bố, đã có dự đoán rằng quý I sẽ là quý tốt nhất trong lịch sử của các công ty khai thác vàng. Nhưng thậm chí còn vượt quá dự kiến, quý I tươi sáng đến mức khiến cổ phiếu vàng bị định giá quá thấp mặc dù giá cả đạt mức cao kỷ lục!
Có những thay đổi quan trọng trong thứ bậc của GDXJ. Gần đây, Pan American Silver (PAAS) - cổ phiếu có trọng số cao nhất trong ba quý trước - đã bị loại khỏi quỹ này và chuyển sang GDX dành cho các ông lớn, mặc dù công ty này chỉ khai thác được 169.000 ounce vàng vào quý I, vẫn nằm trong phạm vi của công ty cỡ vừa. Bên cạnh đó, với sản lượng bạc lớn là 6.435 triệu ounce, PAAS vẫn là công ty khai thác vàng chính.
Có nhiều thay đổi trong các vị trí thấp hơn của top 25 GDXJ khi giá cổ phiếu vàng tăng vọt vào quý trước. Các công ty như DPM Metals, Greatland Resources, Discovery Silver, Ramelius Resources, và Aris Mining đều tăng vọt trong xếp hạng, phản ánh sức mạnh của thị trường kim loại quý toàn cầu.